BAB 2022

CHAOS : CALM

The years 2021-2022 will be critical as global threats multiply from pandemic to climate change to patching up the new world disorder. With deep-rooted problems and schism through political differences, racism and hate crimes, Americans need to limit the flexing of their military muscle overseas. On the other hand, China, which came out of the pandemic crisis relatively unscathed, continue to develop the overhype of Belt and Road Initiative (BRI). The global shift of power is clearly evident as climate destruction, collapse in economic infrastructure and international insecurity have turned the world into chaos.

Humankind has suffered despair, isolation, fear and death. Chaos in Greek cosmology refers to the void state preceding the creation of universe or cosmos. Chaos precedes Gaea and Eros (earth and desire). In the state of utter confusion and disorder, we live with unpredictability and fear as we are not used to such intense catastrophe with its ripple effects.

The race for vaccines to prevent the spread of pandemic have caused further concerns. Paradoxically, as the supplies became available vaccine diplomacy and vaccine wars resulted in unequal distributions and availability on the market. Many anti-vaxxers and skeptics worried about rushed certification of vaccines. There is no assurance of the aftereffects in the long run. Despite delay and disappointment, to make matters worse, COVID-19 has transformed into alfa variant, beta variant and delta variant or previously called British, African, Chinese, Indian, Brazilian variants. The vaccines available cannot fully protect and most likely these viruses will be with us for a long time. What does this mean? More deaths, more vaccination for patients with more profits for vaccine markets. The vicious cycles have depleted some countries into state of crisis as governments have failed to solve calamity and chaos.

The impact of the pandemic on the art ecosystem has caused a deep slump worldwide. Facing unprecedented upheaval and fight for survival, art and creativity often seen as luxury, have been under threat. Cancellation, postponement and delay together with budget cuts and unemployment resulted in unpredictability at all levels. Challengingly, art sectors that manage to recover and reinvent themselves fastest will find innovative ways to survive.

Bangkok Art Biennale 2020 was one of the few international art events that went as planned despite the spread of the pandemic and political unrest. The theme Escape Routes was related to the UN’s Sustainable Development Goals, Agenda 2030. Learning to survive the hard way meant facing obstacles ranging from logistical nightmare, travels and quarantine, social distancing for art viewing, on sight tours and virtual viewing online. Despite no vaccines at the time, but fortunate enough the first wave of COVID-19 was mild with semi-lockdown, over 400,000 viewers experienced the art event on sites in Bangkok with over 2.3 million viewers reached in virtual and online.

Bangkok Art Biennale 2022 under the theme Chaos and Calm will take place during October 2022-February 2023. The binary opposite of chaos and calm will reflect the zeitgeist of the confusing world we live in. Artists whose works reflect turbulence, trauma and angst remind us of fragility of life at the time of pandemic, climate change, environment detriment, politics and clashes in ideologies. In the dystopian and delusional world, the artists reveal consequences of destruction of humankind and nature from their own making.

Amidst chaos, there are glimpses of hope and serendipity as human and nature slowly come to terms with survivalism. With the immensity of detriment and destruction, ways of life will never return to what once known as normalcy. Discovery of calmness in turmoil can be unexpectedly enriching through sagacity and chance. Such process covers a wide range of demands including empathy, patience, allure and humor. Calmness and relaxation can still be experienced simultaneously in our new world of post-pandemic and upheaval.

ความโกลาหลวุ่นวายและความสงบสุข

ปี 2564-2565 จะเป็นช่วงเวลาที่คับขันอันเนื่องมาจากภัยคุกคามต่าง ๆ ทบทวีขึ้นจากโรคระบาดใหญ่ไปสู่การเปลี่ยน แปลงสภาพภูมิอากาศไปสู่การจัดการกับความไร้ระเบียบของโลกใหม่ ด้วยปัญหาต่าง ๆ ที่ฝังรากลึกและความแตกแยกด้วยความแตกต่างทางการเมือง การเหยียดเชื้อชาติและอาชญากรรมที่เกิดจากความเกลียดชัง ชาวอเมริกันจำเป็นต้องจำกัดการแสดงแสนยานุภาพทางการทหารของตนนอกประเทศ ในทางตรงกันข้ามจีนซึ่งผ่านวิกฤติการระบาดใหญ่มาได้โดยไม่ได้รับผลกระทบมากนักเมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ นั้นจะพัฒนาการโฆษณาชวนเชื่อเรื่องนโยบายหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางต่อไป การเปลี่ยนถ่ายขั้วอำนาจในระดับโลกปรากฏชัดเจนจากการที่การทำลายสภาพภูมิอากาศ การล่มสลายของโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจและความไม่มั่นคงในระดับนานาชาติได้นำโลกเข้าสู่ภาวะโกลาหล

มวลมนุษยชาติได้ประสบกับความสิ้นหวัง ความโดดเดี่ยว ความกลัวและความตาย คำว่าคาวส์ (Chaos) ในจักรวาลวิทยากรีกหมายถึงสภาวะว่างเปล่าก่อนการก่อกำเนิดของเอกภพหรือจักรวาล คาวส์มาก่อนเยอา (Gaea) และเอรอส (Eros) หรือโลกและความปรารถนา ในสภาวะที่วุ่นวายโกลาหลและไร้ระเบียบเราต้องอยู่กับการคาดการณ์อะไรล่วงหน้าไม่ได้และความกลัวเนื่องจากเราไม่คุ้นเคยกับภัยพิบัติรุนแรงที่มีผลกระทบติดตามมาแบบระลอกคลื่นเช่นนี้

การเร่งแข่งขันกันเพื่อให้ได้วัคซีนมาป้องกันการแพร่กระจายของโรคระบาดทำให้เกิดปัญหาน่ากังวลอื่น ๆ ตามมา เป็นเรื่องขัดแย้งกันที่ว่าเมื่อมีปริมาณวัคซีนสำรองแล้ว แต่การทูตวัคซีนและสงครามวัคซีนกลับก่อให้เกิดปัญหาการกระจายวัคซีนและปริมาณวัคซีนในตลาดที่ไม่เท่าเทียม ผู้ต่อต้านวัคซีนและผู้สงสัยจำนวนมากกังวลเรื่องการอนุมัติวัคซีนอย่างรีบเร่ง ไม่มีหลักประกันใด ๆ เรื่องผลที่จะติดตามมาในระยะยาว ถึงแม้ว่าจะต้องล่าช้าและผิดหวัง ที่แย่ไปกว่านั้นก็คือโควิด-19 ได้แตกสายพันธุ์ออกเป็นอัลฟา เบตาและเดลตาหรือที่เคยเรียกกันว่าสายพันธุ์อังกฤษ แอฟริกัน จีน อินเดียและบราซิล วัคซีนทั้งหลายที่มีอยู่ไม่สามารถป้องกันได้อย่างสมบูรณ์และไวรัสเหล่านี้ก็มีแนวโน้มสูงมากที่จะอยู่กับเราไปอีกนาน เช่นนี้หมายความว่าอะไร จะมีผู้เสียชีวิตมากขึ้นอีก ต้องฉีดวัคซีนให้ผู้ป่วยมากขึ้นอีกและสร้างกำไรให้ตลาดวัคซีนมากขึ้นอีก วงจรอุบาทว์นี้ได้นำหลายประเทศเข้าสู่ภาวะวิกฤติเนื่องจากรัฐบาลล้มเหลวในการแก้ไขปัญหาภัยพิบัติและความโกลาหลวุ่นวาย

ผลกระทบของการระบาดใหญ่ที่มีต่อระบบนิเวศของวงการศิลปะทำให้เกิดภาวะตกต่ำอย่างรุนแรงทั่วโลก การที่ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันและการต่อสู้เพื่อความอยู่รอดแบบที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนทำให้ศิลปะและงานสร้างสรรค์ซึ่งมักจะถูกมองว่าเป็นเรื่องฟุ่มเฟือยต้องเผชิญปัญหาคุกคาม การยกเลิก การเลื่อนกำหนดและความล่าช้าตลอดจนการตัดงบประมาณและการเลิกจ้างงานส่งผลให้เกิดภาวะที่ไม่สามารถคาดการณ์อะไรล่วงหน้าได้ในทุกระดับ เป็นเรื่องท้าทายที่ภาคส่วนต่าง ๆ ของศิลปะซึ่งสามารถฟื้นตัวและปรับตัวได้เร็วที่สุดจะหาทางรอดได้อย่างสร้างสรรค์

บางกอกอาร์ตเบียนนาเล่ 2020 นับเป็นหนึ่งในกิจกรรมศิลปะระดับนานาชาติเพียงไม่กี่งานที่จัดขึ้นตามกำหนดการเดิมถึงแม้ว่าจะมีการระบาดใหญ่ในวงกว้างและความวุ่นวายทางการเมืองก็ตาม แก่นความคิดหลักที่ว่า ศิลป์สร้าง ทางสุข นั้นเกี่ยวข้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่สหประชาชาติตั้งใจให้บรรลุภายในปี 2573 การเรียนรู้ที่จะอยู่รอดอย่างยากลำบากนั้นหมายถึงการต้องเผชิญอุปสรรคหลากหลายทั้งฝันร้ายเรื่องการจัดการ การเดินทางและการกักตัว การรักษาระยะห่างทางสังคมในการชมงานศิลปะ การเดินทางไปตามสถานที่จัดงานต่าง ๆ และการชมงานออนไลน์แบบเสมือนจริง ถึงแม้ว่าในช่วงเวลาที่จัดงานจะยังไม่มีวัคซีนแต่ก็โชคดีที่โควิด-19 ระลอกแรกไม่รุนแรงนักและมีการใช้มาตรการกึ่งล็อคดาวน์ ผู้ชมกว่า 400,000 คนได้ชมงานตามสถานที่ต่าง ๆ ในกรุงเทพฯ และอีกกว่า 2.3 ล้านคนได้ชมในโลกเสมือนจริงและทางออนไลน์

บางกอกอาร์ตเบียนนาเล่ 2022 ภายใต้แก่นความคิดหลัก ความโกลาหลวุ่นวายและความสงบสุข จะจัดขึ้นระหว่างเดือนตุลาคม 2565 ถึงกุมภาพันธ์ 2566 ขั้วตรงข้ามระหว่างความโกลาหลกับความสงบสุขจะสะท้อนบรรยากาศร่วมสมัยของโลกอันสับสนวุ่นวายที่เราอยู่ ศิลปินผู้สร้างงานที่แสดงความระส่ำระสาย ความบาดเจ็บชอกช้ำและความโกรธช่วยเตือนให้เราคิดถึงความเปราะบางของชีวิตในช่วงเวลาแห่งการระบาดใหญ่ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม การเมืองและความขัดแย้งทางอุดมการณ์ต่าง ๆ ในโลกที่ไม่พึงประสงค์และลวงตา เหล่าศิลปินแสดงให้เห็นผลลัพธ์ของการทำลายมนุษยชาติและธรรมชาติด้วยน้ำมือมนุษย์เอง

ในท่ามกลางความโกลาหลยังมีความหวังและโชคดีที่บังเอิญค้นพบให้เห็นอยู่ลาง ๆ ด้วยการที่มนุษย์และธรรมชาติค่อย ๆ ปรับตัวให้เข้าสู่การอยู่รอด ด้วยความสูญเสียและเสื่อมสลายอันมหาศาล วิถีชีวิตจะไม่มีวันกลับคืนสู่สภาพที่เคยเรียกกันว่าปกติได้ การค้นพบความสงบท่ามกลางความโกลาหลอาจช่วยให้ดีขึ้นได้อย่างไม่คาดคิดด้วยการใช้ปรีชาญาณและโอกาส กระบวนการนี้ต้องอาศัยปัจจัยที่หลากหลายทั้งความเห็นอกเห็นใจ ความอดทน เสน่ห์จูงใจและอารมณ์ขัน เราอาจจะรู้สึกสงบและผ่อนคลายไปพร้อมกันได้ในโลกใหม่แห่งสมัยหลังการระบาดใหญ่และการเปลี่ยนแปลงโดยฉับพลันทันที